fa-IR

ترجمیار؛ سامانه دستیار مترجم ایرانی

۳۹.۶MB مصاحبه با سیدمحمد محمدزاده هم‌موسس ترجمیار

ترجمیار یک سامانه دستیار مترجم ایرانی است که در آذرماه ۱۳۹۵ از آن رونمایی شد. این سامانه در محیطی آنلاین و بسیار مشابه با آفیس وورد تمامی امکانات لازم برای ترجمه را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. مهم‌ترین مشخصه ترجمیار بهره‌مندی از موتور ترجمه ماشینی بومی ترگمان است که هر کاربری مستقل از سطح دانش نسبت به زبان انگلیسی، می‌تواند هر مقاله‌ای اعم از عمومی یا تخصصی را با آن ترجمه کند.

http://tarjomyar.ir 

https://telegram.me/tarjomyar_ir 

https://www.instagram.com/tarjomyar_ir 

 

لطفا خودتان را معرفی کنید.

سیدمحمد محمدزاده قائم‌مقام مدیرعامل شرکت پردازش هوشمند و هم‌موسس ترجمیار هستم.

ایدۀ اولیۀ ترجمیار چگونه شکل گرفت؟

ما از سال ۸۹ توسعۀ یک سیستم ترجمه ماشینی بومی را شروع کردیم با حمایت پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در دانشگاه امیرکبیر، که در مجموع حدود ۲۰ نفر از دانشجویان، روی این پروژه کار می‌کردند. بعد از چند سالی که روی ترجمۀ ماشینی بومی کار کردیم، دیدیم ما هرچقدر هم تلاش می‌کنیم و هرچقدر هم هزینه می‌شود به‌هرحال ذرهای می‌توانیم از گوگل بهتر باشیم و هنوز آن منابع لازم وجود ندارد. اما به‌هرحال نیاز است ما مسئلۀ ترجمه را به یک مدلی به مردم سرویس بدهیم؛ روی همین حساب تصمیم گرفتیم صورتِ سوال را یک مقدار تغییر بدهیم و به‌جای اینکه کاربر متنش را بگذارد در سایت و ترجمۀ آن را دریافت کند، خودش را در فرآیند ترجمه کردن قرار دهیم و ابزاری برای او ایجاد کنیم که این کار برای او به‌شدت تسهیل شود.

پروسۀ تحقیقاتی این کار چقدر زمان برد و از چه افرادی بازخورد می‌گرفتید؟

 زیرساخت این کار از سال ۸۹ به‌عنوان یک پروژۀ تحقیقاتی شروع و در سال ۹۰ اولین هستۀ ترجمۀ انگلیسی به فارسی ترجمه شد و بعدازآن بلافاصله بعد از ۴ ماه فارسی به انگلیسی را ارائه دادیم که بر مبنای آخرین تکنولوژی ترجمۀ ماشینی در حوزۀ ترجمه بود. بعدازآن با توجه به اینکه ما از ابزار Open Source استفاده می‌کردیم، پیشنهاد کردیم به مرکز تحقیقات که یک سیستم بومی و کاملاً صنعتی توسعه بدهیم و توانستیم اولین موتور ترجمۀ متن‌باز صنعتی این حوزه را ارائه بکنیم.

در این راستا حداقل ۴ پروژۀ فوق‌لیسانس، ۲ پروژۀ دکتری در دانشگاه امیرکبیر تعریف‌شده و دانشجویان مختلفی حتی کارشناسی در پروژه دخیل بودند تا این سیستم ترجمۀ ماشینی به یک بلوغی رسید که الان هم به‌صورت Open Source ما موتور ترجمه در اختیار کل جامعه گذاشتیم.

بعدازآن برای اینکه بتوانیم این کار تحقیقاتی را که به یک کار تجاری تبدیل کنیم، شرکتی با نام پردازش هوشمند ترگمان تاسیس کردیم و تحقیقات را روی ترجمیار آغاز کردیم که نزدیک ۳ ماه تحقیقات ما طول کشید تا بتوانیم یک شاکلۀ کلی دربیاوریم و اینکه ببینیم چه کاری می‌توانیم بکنیم که با ذائقۀ کاربر همخوانی داشته باشد و کاربر نخواهد چیز جدید یا سختی را یاد بگیرد و بعدازآن هم توسعۀ سیستم نزدیک ۶ ماه زمان برد. هنوز هم به‌صورت مدوام ویژگی‌های جدیدی را به آن اضافه می‌کنیم.

چطور تشخیص دادید به یک سامانۀ جدیدی نیاز دارید؟ چرا تَرگمان را ادامه ندادید؟

خواسته‌های این دو سیستم با هم متفاوت است، هدف ما در تَرگمان به مشابه مترجم گوگل، این است که کاربر خیلی سریع مفهوم متن را بفهمم و کارش انجام شود، اما در جامعۀ ما مخصوصاً اساتید از  دانشجویان مقاله می‌خواهند و برای خواندن این مقاله خیلی وقت لازم است تا مقاله را ترجمه کنند، یکی از مشکلاتی که در چند سال اخیر هم به آن خیلی توجه شده است این است که حجم زیادی از دانشجویان مقالاتشان را به دارالترجمه‌ها می‌فرستند تا ترجمه شود و همان ترجمه را تحویل استاد می‌دهند و شاید حتی یک بار هم آن مقاله را نخوانند.

ما دیدیم نیاز دانشجو را به مدل دیگری باید برطرف کنیم، به‌جای اینکه دانشجو از مترجم استفاده کند، خودش در فرآیند ترجمه دخالت داشته باشد، هم ترجمۀ بهتری را ایجاد کند و هم اینکه مقاله را کامل بفهمد و آن‌طوری که لازم است ترجمه کند. ما اصلاً نمونۀ ترجمیار را در سطح بین‌المللی نداریم، ابزارهایی که برای کمک مترجم هستند ابزارهای تخصصی هستند که نمی‌توانند به‌صورت عمومی، از آن‌ها استفاده کنند فقط مترجمان متخصص می‌توانند استفاده کنند.

سرویس شما سرویس خلاقانه‌ای است، چطور کاربران را جذب می‌کنیم؟

مهم‌ترین وجه کار معرفی سیستم است، ما از نمایشگاه الکامپ شروع کردیم به معرفی سیستم و بعدازآن تبلیغات اینترنتی به‌صورت بنری را شروع کردیم. یک شانسی که ما داشتیم این بود که سیستم ترگمان مشتریِ اصلی‌اش، موتور جستجوی ملیِ پارسی جو و یوز است، ما در تعاملی که با این دو موتور جستجو داریم، بنر خودمان را در این دو موتو جستجو داریم، شاید حجم نزدیک ۴۰ درصد از مشتریانی که به سایت ما مراجعه می‌کنند از مسیر موتورِ جستجوی ملی پارسی جو به سایت ما وارد می‌شوند. درعین‌حال در همایش‌ها، کنفرانسها شرکت می‌کنیم و سیستم را معرفی می‌کنیم و سعی می‌کنیم ارتباطمان را با جامعۀ دانشگاهی بیشتر کنیم چون خاستگاه اصلیِ سیستم ما دانشجویان هستند.

نحوۀ تامین سرمایه مالی به چه شکل بوده است؟

سرمایۀ اصلی این سیستم برای هستۀ ترجمه است که آن را با حمایت پژوهشگاه ارتباطات، فناوری اطلاعات، مرکز تحقیقات مخابرات داریم انجام می‌دهیم اما سرمایه‌ای که برای بحث خود شرکت راه‌اندازی ترجمیار و نیروهای آن شده است را به‌صورت شخصی هزینه کردیم، بخشی از آن را از درآمدی که حاصل از پروژه‌های مربوط به ترگمان بوده تامین کردیم.