fa-IR

فراموشی ریشه‌های زبان مادری در شبکه‌های اجتماعی

نویسنده

گسترش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در چند سال اخیر تأثیر بسیار خوبی بر گسترش دانش داشته است، اما از جنبه منفی و تخریبی آن هم نمی‌توان به سادگی گذشت که اگر صادقانه به این بخش نگاه کنیم، تخریب زبان و ادبیات فارسی در این میان به خوبی قابل مشاهده است. سخن از اینکه فلان واژه خارجی وارد زبان فارسی شده نیست؛ صحبت از بکار بردن زبانی غیر از زبان مادری در مکالمه با یک هموطن و همزبان است.
اینکه به سادگی با یک هموطن فارسی زبان، به زبان فارسی صحبت کنی و طرف دیگر به زبانی مثلاً انگلیسی پاسخگو باشد، یا پست الکترونیکی برای شرکتی به فارسی فرستاده می‌شود و پاسخی از داخل همین مرز و بوم و از طرف همین هموطن که زبانش چیزی جز زبان شما نیست به انگلیسی برمی‌گردد، نشانه خوش‌یمنی نیست.
پاس‌داشت زبان مادری و حفظ ریشه‌های اصیل فرهنگ و ادب و زبان وظیفه سنگینی است که شاید متولیان و دستگاه‌های تصمیم‌گیر و اجرایی زیادی نیاز داشته باشد، اما همه چیز از خود ما شروع شده است. شروعی که از گذشته بوده ولی به این وضوح گسترش پیدا نکرده بود. پیش از این هم زبان فارسی در گفتارهای محاوره‌ای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی آسیب‌هایی دید و نگرانی از آسیب این زبان شیرین بحث بسیاری محافل شده بود. ولی صحبت فراتر از آسیب است؛ صحبت از فراموشی ریشه‌ها و غوطه‌ور شدن در به قولی کلاس کاذبی است که شاید صحبت کردن و حتی تسلط به زبانی دیگر برای ما به ارمغان می‌آورد.
آسیب‌هایی که از عوض کردن کلمات و رواج اصطلاحاتی که در برخی موارد فقط اعضای شبکه‌های اجتماعی متوجه می‌شوند و به لطف استفاده از هشتگ‌ها و موارد دیگر به سرعت گسترش پیدا می‌کند، امروز زیر سایه فراموشی ریشه‌های زبان مادری شاید محلی برای بحث نداشته باشد. اگر کمی با وسواس و آینده‌بینی به این نگرانی نگاه کنیم، لاشه‌ای است که از زبان‌های مادری در آینده‌ای نه چندان دور باقی خواهد ماند و برای ترمیم آن باید دهه‌ها و صده‌ها وقت صرف کرد و باز هم چینی بندزده‌ای است که نمی‌توان با اطمینان به آن امید داشت. زبان‌های مادری که در میان اقوام کوچک‌تر با ریشه‌هایی قوی از گذشته و تاریخ ایران رواج دارند نیز در خطرند و باید وضعیت آن‌ها را هم جدی گرفت.
شاید عادت کرده باشیم که همه تقصیرها و همه شروع‌ها و پایان‌بندی‌ها را به دولت و دستگاه‌های اجرایی وابسته و حتی خصوصی بیندازیم؛ اما باور کنیم که پاسداشت و نگهداشت ریشه‌ها و ارزشی که برای ما دارند کاری است که به هیچ کس بر نمی‌گردد و خودمان در این کار مسوولیم. همه چیز از ما شروع و به ما نیز ختم می‌شود. پس ریشه‌های زبان مادری را فراموش نکنیم و کمر به قتلش نبندیم. ریشه‌ها فراموش نشدنی‌اند و باید برای نگهداری از آن‌ها بکوشیم؛ همه با هم و نه تنها.